دهه اخيرسرشار از توسعه توربينهاي گازي در اندازه و كارايي بوده است. شكي نيست كه در سالهاي آتي نيز اين كار ادامه مييابد. همچنين استفاده از سيكلهاي تركيبي، به خاطر بازيابي بهتر گرما، رو به فزوني است. با پيشرفتهاي انجام گرفته در توربينهاي گازي، بايد شكل سيكلهاي تركيبي نيز توسعه يابند تا تواناييهاي بازيابي گرما نيز بهتر شود. از اين رو، به سيستمهاي پيچيدهتر توجه ميشود. دراين مقاله سيكلهاي تركيبي مختلفي مورد بحث قرار ميگيرد. علاوه بر سيكلهاي تركيبي دو فشاره قديمي، به سيكلهاي سه فشاره نيز توجه ميشود. براي هر سيستم، مجموعهاي از متغيرهاي بهينه (مثل فشار بخار و غيره) ارايه ميشود. تاثير ريهيت در سيكلهاي دو وسه فشاره و فوق بحراني بررسي، و اثر تغيير پارامترهاي سيكل بخار، مثل افزايش دماي بخار به بيشتر از 570 درجه سانتيگراد در نظر گرفته ميشود. علاوه بر ديد ترموديناميكي، به تركيب و ترتيب خاص مولدهاي بخار نيز توجه ميشود.
امرزوه طرحهاي جديد توربينهاي گازي كه با دماي ورودي (TIT) بالاتر كار ميكنند، موجود است. استفاده از اين ماشينهاي جديد بازده سيكل تركيبي را افزايش ميدهد. زيرا با افزايش دماي ورودي به توربين گاز بازده و دماي خروجي از آن زيادتر ميشود و اين دو باعث افزايش بازده سيكل تركيبي ميشود.) افزايش دماي خروجي توربين گاز، باعث زياد شدن دماي بخار سوپرهيت تا 540 درجه سانتيگراد وحتي 570 درجه سانتيگراد ميشود. بازده سيكل بخار (سيكل رانكين) بستگي مستقيمي به دمياي سوپرهيت دارد. بنابراين ميتوان با افزايش دماي خروجي توربين گاز بازده كلي سيكل تركيبي را افزايش داد.
همچنين با آرايش مناسب در سيكل تركيبي و كاربرد ريهيتر، ميتوان استفاده بهتري از اين دماي زياد در خروجي توربين گاز كرد. در اين مقاله شايستگيهاي نسبي حالتهاي مختلف سيكلهاي تركيبي، از سيستم دو فشاره تا سيستمهاي سه فشاره، با ريهيتر و شرايط فوق بحراني براي بخار، مورد بحث قرار ميگيرند.
توربين گازمشخصات توربين گازي كه در اين مطالعه در نظر گرفته شده در جدول 1 آمده است. در سيكل تركيبي، اين توربين با گاز طبيعي كار ميكند. افت فشار در ورودي كمپرسور mbar 10 و در خروجي توربين mbar25 است. همانطور كه در جدول 1 ملاحظه ميشود، اين افتهاي فشار، عملكرد سيستم توربين گاز را از حالت طراحي دور ميكند.
مشخصات سيكل تركيبيحالتهاي مختلفي براي سيكل تركيبي در نظر گرفته شده است ولي همگي سيماي مشتركي دارند. در جدول 2 مشخصات سيكل آورده شده است. شكل 1 نمايي از سيكل تركيبي دو فشاره را نشان ميدهد. وظيفه توليد قدرت بر عهده يك توربين بخار (فشار بالا HP و فشار پايين LP) و دو سيستم توربين گاز است.
مولد بخار بازياب گرما (HRSG) همان فصل مشترك سيكل گازي و بخار است. در HRSG از انرژي حرارتي موجود در جريان خروجي از توربين گاز براي تبخير، سوپرهيت و ريهيت كردن بخار استفاده ميشود. يك كندانسور و يك هوازدا نيز در شكل ديده ميشوند. اين مبدلهاي حرارتي به صورت سوپرهيتر و ريهيتر و يا تبخيركننده عمل ميكنند. تبخيركنندهها، به صورت يك ديگ بخار گردشي با درام در ارتباطند.